Béo phì và bệnh ung thư

Có thể bạn đã biết rằng thừa cân làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tiểu đường. Vậy bạn có biết, béo phì cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư hay không?

Nếu bạn chưa biết thì cũng không sao, hầu hết mọi người đều chưa biết. Trong khi ai cũng biết việc hút thuốc lá có liên quan đến tỷ lệ cao mắc bệnh ung thư, thì chỉ có chưa đến 10% người biết về mối liên quan giữa béo phì với bệnh ung thư.

"Béo phì được công nhận là yếu tố chính góp phần gây nên bệnh ung thư, nó đã nhanh chóng vượt qua thuốc lá và dẫn đầu trong số các nguyên nhân có thể gây bệnh ung thư có thể phòng ngừa." Hudis và cộng sự ở Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ đã viết trong bài báo mới đây.

Hiện nay, có đến 84.000 ca ung thư mới, được chẩn đoán có liên quan đến bệnh béo phì mỗi năm. Béo phì cũng gây ảnh hưởng đến phương pháp điều trị và làm tăng nguy cơ tử vong của bệnh nhân ung thư, bao gồm cả tử vong do bệnh ung thư và các yếu tố đi kèm ở người bệnh.

Điều quan trọng là ung thư do béo phì thể ngăn ngừa được – Hudis nói. Tuy chúng ta không thể thay đổi được thực tế là tỉ lệ ung thư tăng theo tuổi tác. Nhưng chúng ta có thể thay đổi trọng lượng của mình thông qua một chế độ ăn uống, tập thể dục, giảm căng thẳng, ngủ và nghỉ ngơi hợp lý.

Mối liên hệ giữa béo phì và bệnh ung thư
Năm 2003, một tờ tạp chí y khoa của Anh đã công bố các kết quả của một nghiên cứu trên hơn 900.000 người Mỹ trưởng thành. Các nhà nghiên cứu sau khi theo dõi những người khỏe mạnh tham gia nghiên cứu trong 16 năm đã phát hiện rằng: “Những người béo phì có nhiều khả năng mắc bệnh và tử vong vì ung thư cao hơn so với những người có cân nặng bình thường.”

Dựa trên kết quả đó, các tác giả nghiên cứu đã kết luận rằng, béo phì “gây tử vong 14% số ca ung thư ở nam giới và 20% số ca ung thư ở nữ giới.”

Kể từ đó, các nghiên cứu đã tập trung hơn vào mối liên hệ giữa béo phì và bệnh ung thư. Các nghiên cứu sau đó cho thấy mối liên hệ giữa cân nặng và nguy cơ ung thư của 12 bệnh ung thư khác nhau, bao gồm các loại ung thư nội mạc tử cung, đại trực tràng, thực quản, thận, tụy… - Bác sĩ Otis Brawley, giám đốc y khoa của Hiệp hội Ung thư Mỹ phát biểu..

Một nghiên cứu gần đây trên tạp chí của Hiệp hội Ung thư của Mỹ đã dự đoán 3 nguyên nhân tử vong ung thư hàng đầu ở Mỹ trong năm 2030 sẽ là Ung thư phổi, tụy và gan. Trong đó một phần nguyên nhân là do tỉ lệ béo phì tăng cao.

Cơ sở khoa học về mối liên hệ
"Chỉ nói rằng có sự liên quan giữa béo phì và ung thư là chưa đủ. Chúng ta cần biết lý do tại sao có mối liên hệ đó và phải làm gì." Hudis nói.

Các nhà khoa học đang trong quá trình khám phá các giả thuyết về các cơ chế làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư của béo phì. Câu trả lời có thể khác nhau cho từng loại ung thư, nhưng về mặt tổng quát, béo phì dường như kích hoạt những thay đổi gây tổn thương cho sự tăng trưởng và phân chia tế bào của cơ thể.

Rất nhiều những thay đổi này có liên quan đến quá trình viêm. Nhìn chung, tình trạng viêm xảy ra khi cơ thể của bạn phản ứng lại với những bất thường, có thể là do nhiễm trùng hay một vết thương ở bàn chân… Dường như béo phì gây nên tình trạng viêm mãn tính, từ đó thúc đẩy phát triển căn bệnh ung thư.

Ví dụ như ở bệnh ung thư vú do nhạy cảm hormone – Hudis nói. Các chất hóa học sinh ra trong cơ thể nhằm điều hòa quá trình viêm đồng thời làm tăng sản xuất các hormone estrogen. Và đã có rất nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy rằng estrogen dư thừa có thể gây ra các khối u ung thư vú.

Mô mỡ cũng sản xuất các hormone gọi là adipokines, chúng có thể kích thích hoặc ức chế sự tăng trưởng tế bào. Theo một tạp chí chuyên về ung thư, một khi nồng độ các hormone này mất cân bằng, cơ thể sẽ không thể chống lại các tổn thương tế bào.

Điều trị và tỉ lệ tử vong
Béo phì có thể ảnh hưởng đến kết quả chẩn đoán của bệnh nhân ung thư để đánh giá bệnh có thuyên giảm hay không – Hudis nói.

Đau liên quan đến béo phì hay sự mất cân bằng nồng độ hormone cũng có thể khiến bệnh nhân bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo sớm của một số bệnh ung thư. Mô mỡ cũng thậm chí có thể gây khó khăn cho bác sĩ khi xem khối u qua các hình ảnh chẩn đoán. Dĩ nhiên chẩn đoán muộn cũng đồng nghĩa với cơ hội sống sót thấp hơn..

Béo phì cũng gây ra những vấn đề cho bệnh ung thư ngay cả sau khi được chẩn đoán bệnh. Chẳng hạn, các phương pháp điều trị ung thư như xạ trị hoặc hóa trị liệu có thể bị cản trở bởi kích thước của một bệnh nhân. Nếu bệnh nhân cần phẫu thuật, nghiên cứu cho thấy những người béo phì có nguy cơ cao bị biến chứng, nhiễm trùng và tử vong.

Một nghiên cứu gần đây trên 80.000 bệnh nhân ung thư vú phát hiện ra rằng, những phụ nữ tiền mãn kinh có chỉ số BMI trên 30 có tỉ lệ tử vong là 21,5%, trong khi những phụ nữ có chỉ số BMI trung bình chỉ có tỉ lệ tử vong là 16,6%.

Những người béo phì sau điều trị ung thư thậm chí vẫn có nguy cơ phát triển ung thư thứ phát sau này, tác giả của bài báo nghiên cứu nói.

Những việc bạn có thể làm để giảm nguy cơ

Nhìn chung, “Mọi người nên được ý thức rộng rãi những hậu quả nghiêm trọng của thừa cân và béo phì trong cộng đồng”, Hudis nói, “Ung thư chỉ là một trong số các vấn đề đó”.

Hãy giảm nguy cơ của bạn bây giờ: Sống năng động ăn các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng có hàm lượng Calo thấp, ngủ từ 7 đến 8 giờ mỗi tối, kiểm soát căng thẳng… Tất cả những hành vi đó sẽ giúp bạn có được cân nặng khỏe mạnh.

Nếu bạn hay người quen của bạn là một người sống sót sau ung thư. Hãy cho người đó nhận thức được mối liên hệ giữa ung thư và béo phì. Hãy nói chuyện với bác sĩ chuyên khoa ung thư để tìm kiếm có nguồn trợ giúp trong cộng đồng.

Hiệp hội Ung thư Lâm sàng của Mỹ khuyến cáo, cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa về giảm cân trên những bệnh nhân sống sót sau ung thư trong cộng đồng nhằm xác định phương pháp can thiệp tốt nhất – thậm chí giảm cân sau khi chẩn đoán được xác định để cải thiện kết quả điều trị. Kết quả của các nghiên cứu trong tương lai còn có thể giúp thuyết phục các nhà cung cấp bảo hiểm hỗ trợ cho các chương trình kiểm soát cân nặng của bệnh nhân ung thư.