Vitamin B1

Vai trò

Là thành phần của coenzyme TPP (Thiamine pyrophosphate), có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng. TPP tham gia vào quá trình chuyển hóa pyruvate thành acetyl CoA và tham gia vào một số phản ứng trong chu trình TCA.

Ngoài ra, Vitamin B1 còn hiện diện trong màng tế bào của các neuron thần kinh, đặc biệt là hệ thống thần kinh điều khiển cơ bắp.

Nhu cầu

Nhu cầu khuyến nghị của Mỹ là 1.1 - 1.2 mg Vitamin B1 mỗi ngày. Nhu cầu khuyến nghị của Việt Nam khoảng 0.9 - 1.2 mg/ngày.

Hiện nay, do xác định Vitamin B1 là loại Vitamin không thể thiếu trong quá trình chuyển hóa năng lượng, nên nhu cầu Vitamin B1 thường được tính toán tỉ lệ với mức năng lượng của khẩu phần chứ không được tính theo nhu cầu hàng ngày. Lượng khuyến cáo trung bình vào khoảng 1.5 - 1.8 mg Vitamin B1/1000Kcalo.

Nguồn cung cấp

Vitamin B1 hiện diện trong các loại hạt ngũ cốc, chủ yếu ở phần vỏ lụa và mầm. Vì vậy, nguồn cung cấp Vitamin B1 tốt nhất là các loại ngũ cốc thô còn nguyên vẹn như vỏ gạo lứt, bột mì đen, các loại đậu không đãi bỏ vỏ. Thịt heo cũng là một nguồn cung cấp Vitamin B1 tốt. Các loại rau, đậu, sữa và chế phẩm từ sữa có hàm lượng Vitamin B1 thấp hơn.

Như các loại Vitamin tan trong nước khác, Vitamin B1 rất dễ bị phân hủy bởi nhiệt độ cao và quá trình vo rửa, sơ chế trong nước. Vị vậy, để bảo vệ Vitamin B1 có trong thực phẩm, không nên ăn ngũ cốc chà quá trắng, ngâm rửa kéo dài, vo quá kỹ, đun nấu quá lâu ở nhiệt độ cao. Các phương pháp nấu chín không dùng nước, ví dậu nấu trong lò vi sóng thường giúp bảo tồn Vitamin B1 trong thực phẩm tốt hơn.

Đặc điểm liên quan đến bệnh lý

Thiếu Vitamin B1 là nguyên nhân của bệnh lý Beriberi, biểu hiện bằng tình trạng yếu cơ, phù, chán ăn khó ngủ... Thiếu Vitamin B1 cũng có thể có các dấu hiệu thần kinh như thờ ơ, giảm trí nhớ ngắn hạn, thể nặng và cấp có thể biểu hiện suy tim cấp.

Do Vitamin B1 tan trong nước và thải qua nước tiểu nhanh nếu nồng độ trong máu tăng cao nên chưa đến nay chưa có báo cáo về tình trạng ngộ độc do thừa Vitamin B1 từ thực phẩm.

Tuy nhiên, Vitamin B1 dùng đường tiêm có thể là nguyên nhân gây sốc phản vệ nặng có thể tử vong.


Tài liệu tham khảo:
1) Dinh dưỡng học - Nhà xuất bản Y học 2011