Phòng ngừa viêm gan ở trẻ nhỏ

Khác với người lớn, trẻ nhỏ bị viêm gan, nhất là trẻ sơ sinh sẽ rất nguy hiểm 50% số trẻ sơ sinh bị viêm gan B có thể trở thành viêm gan mạn và có nguy cơ bị xơ gan lúc trưởng thành, thậm chí là ung thư gan.

Viêm gan A có thể gây suy gan cấp

Viêm gan A (còn gọi là viêm gan nhiễm trùng) do virus HAV gây nên, chúng có trong phân người bệnh. Trẻ bị nhiễm bệnh là do ăn phải thức ăn bị nhiễm phân có virus viêm gan A. Bệnh là một thể nhiễm trùng nhẹ, đặc biệt ở trẻ em nên người lớn không để ý và không biết mình chính là thủ phạm lây bệnh cho trẻ.

Khi mắc bệnh, trẻ có dấu hiệu mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn, sốt nhẹ, nước tiểu sẫm màu, ngứa, vàng da vàng mắt. Các triệu chứng viêm gan A thường kéo dài khoảng hai tháng hoặc sáu tháng rồi tự hết, bệnh không cần điều trị, trẻ phục hồi hoàn toàn, không có tổn thương gan vĩnh viễn. Một số trường hợp có thể tái xuất hiện triệu chứng.

Tuy nhiên, trong trường hợp hiếm, viêm gan A có thể gây suy gan cấp tính, mất chức năng gan xảy ra đột ngột. Suy gan cấp tính phải nhập viện để theo dõi và điều trị, tỉ lệ tử vong có thể lên đến 70% nếu trẻ không được điều trị kịp thời hoặc không được ghép gan.

Để phòng bệnh cho trẻ, phụ huynh, người chăm sóc nên rửa tay thường xuyên trước khi tiếp xúc với trẻ. Rửa tay thật kỹ sau khi đi vệ sinh. Không nên chuẩn bị thức ăn cho trẻ trong khi bị nhiễm bệnh. Cho trẻ tiêm vắc xin để ngừa virút.

Viêm gan B – dễ bỏ sót

Trẻ bị viêm gan B thường do nhiễm bệnh từ người mẹ. Theo nghiên cứu, nếu người mẹ bị bệnh viêm gan B ở gian đoạn đầu của thai kỳ (3 tháng đầu) thì tỉ lệ mẹ truyền mầm bệnh cho con khoảng 1%, 3 tháng giữa lên tới 10%, giai đoạn 3 tháng cuối từ 60 – 70%. Ở thời điểm này, khi tử cung co thắt, các mạch máu nơi nhau bám cũng bị co thắt làm máu mẹ tiếp xúc trực tiếp với máu con (bình thường máu mẹ và máu con không tiếp xúc nhau mà chỉ trao đổi chất tại bánh nhau), hoặc khi trẻ được sinh qua ngả âm đạo của mẹ, sự lây truyền sẽ diễn ra trong thời điểm này. Nếu mẹ có HbsAg(+) và HbeAg(+) thì 90% trẻ sẽ bị lây truyền; nếu người mẹ chỉ có HbsAg(+) còn HbeAG(-) thì khả năng lây truyền cho con là 10%.

Trẻ bị viêm gan B có thể không có triệu chứng gì, vẫn ăn uống, học tập, vui chơi bình thường. Khi có điều kiện thuận lợi nào đó như nhiễm trùng, sức khỏe yếu… virút viêm gan B sẽ gây ra các đợt viêm gan cấp với các biểu hiện: Sốt, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy, táo bón, đầy bụng, tức vùng hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu, vàng da, niêm mạc mắt vàng… Khoảng 5 – 7% trẻ mới sinh ra bị viêm gan B cấp có thể có một số triệu chứng như vàng da, nước tiểu vàng, bú kém. Tuy nhiên dấu hiệu này dễ bỏ sót vì phụ huynh thường nghĩ đó là vàng da sinh lý nên không đưa trẻ đi khám bệnh và điều trị kịp thời, gây hậu quả nặng nề như suy gan, xuất huyết não…

Trẻ bị viêm gan cấp phải sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ. Phụ huynh cho trẻ nằm nghỉ tại giường, hạn chế tối đa các vận động cơ bắp và hoạt động trí óc cho tới khi hết thời kỳ vàng da. Tránh gắng sức sau 3 – 6 tháng tiếp theo. Nên ăn các thứ dễ tiêu hóa, hạn chế mỡ, dầu và tất cả các loại gia vị, không sử dụng nước uống có ga, bổ sung rau xanh, hoa quả, tinh bột, đường.

Có tới 50% trẻ sơ sinh bị viêm gan B lây nhiễm từ người mẹ có thể biến thành viêm gan mạn tính và có nguy cơ bị xơ gan lúc trưởng thành, thậm chí ung thư gan. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu thuyên giảm bệnh như hết vàng da, nước tiểu trong, bú bình thường… vẫn nên cho trẻ kiểm tra lại và làm xét nghiệm bilirubin, transaminase hàng tháng trong vòng sáu tháng tại cơ sở y tế.